Wateringen, april 2026.
Geachte kamerleden,
Statiegeldsysteem faalt bij beschadigde verpakkingen: een praktische oplossing voor miljoenen aan verloren statiegeld
Probleem
In Nederland wordt statiegeld geheven op drankverpakkingen om recycling te stimuleren en zwerfafval te verminderen. In de praktijk worden echter grote aantallen verpakkingen geweigerd door innameautomaten zodra deze licht beschadigd of vervormd zijn — zelfs wanneer het statiegeldlogo duidelijk zichtbaar is.
Gevolg
- Consumenten en vrijwilligers krijgen hun statiegeld niet terug
- Zwerfafval blijft liggen omdat inleveren niet loont
- Vertrouwen in het statiegeldsysteem neemt af
- Recyclingdoelstellingen worden onnodig ondermijnd
Op basis van praktijkervaringen binnen zwerfafvalnetwerken gaat dit potentieel om tientallen miljoenen euro’s per jaar aan niet-uitgekeerd statiegeld.
Praktijkvoorbeeld
Vrijwilligers die zwerfafval opruimen verzamelen regelmatig blikjes en flesjes die:
- duidelijk statiegeldlogo dragen
- maar door de machine worden geweigerd vanwege vervorming
Deze verpakkingen verdwijnen vervolgens alsnog in het restafval.
Kern van het probleem
Het systeem koppelt uitbetaling aan technische leesbaarheid, in plaats van aan rechtmatig statiegeldbezit.
Oplossingsrichtingen
1. Handmatige innameplicht
Verplicht retailers om zichtbaar statiegeld (logo aanwezig) handmatig te accepteren wanneer machines falen.
2. Alternatieve inzamelpunten
Sta gecertificeerde externe inzamelnetwerken toe (zoals Cleanupteam Nederland) voor verwerking van geweigerde verpakkingen.
3. Technische verbetering
Stimuleer of verplicht upgrade van innameautomaten zodat vervormde verpakkingen beter herkend worden.
Wat wij vragen
- Onderzoek naar de omvang van geweigerde statiegeldverpakkingen
- Beleidsaanpassing zodat zichtbaar statiegeld altijd recht geeft op uitbetaling
- Pilotprojecten met alternatieve inzamelstructuren
Wat dit oplevert
- Hogere recyclingpercentages (richting 90%)
- Minder zwerfafval
- Eerlijker systeem voor burgers en vrijwilligers
- Versterking van draagvlak voor statiegeldbeleid
Initiatiefnemer:
Stichting Cleanupteam Nederland
www.cleanupteam.org
bestuur@cleanupteam.org
Met vriendelijke groet,
Rob van Holstein
Voorzitter / projectmanager
