Fondsenwervingsdossier — Stichting Cleanupteam Nederland
Elk jaar verdwijnt er ruim 100 miljoen euro aan statiegeld. Niet door fraude. Niet door onverschilligheid. Maar door een systeem dat zijn eigen realiteit niet aankan.
Blikjes en flesjes die iets te plat zijn gedrukt, iets te gekreukt of iets te vuil — ze worden dagelijks geweigerd door de innameautomaten. Ze zijn nog steeds waardevol. Ze zijn nog steeds recyclebaar. Maar ze eindigen als zwerfafval op straat, in parken, langs snelwegen. En het statiegeld dat erop zit, verdampt.
Stichting Cleanupteam Nederland heeft een oplossing: Poen Door Doen. Een landelijk netwerk van 12 provinciale innamepunten waar ook beschadigde statiegeldverpakkingen handmatig worden ingenomen, geteld en gesorteerd. Aangedreven door vrijwilligers. Gebouwd op samenwerking. Gericht op resultaat.
Het probleem: een systeem met een blinde vlek
Het Nederlandse statiegeldsysteem werkt goed — voor perfecte verpakkingen. Maar de werkelijkheid op straat is allesbehalve perfect. Blikjes worden platgereden. Flesjes raken gekneusd. Verpakkingen liggen dagen in de zon voordat iemand ze opraapt.
Het resultaat: de automaat weigert. De verpakking gaat de prullenbak in. Het statiegeld is verloren. En het recyclingpercentage daalt.
„Het systeem werkt goed voor perfecte verpakkingen, maar niet binnen de realiteit op straat. Wij zien dagelijks dat juist de beschadigde verpakkingen niet worden geaccepteerd. Dat is zonde voor het te behalen recyclingpercentage, zonde van het geld én slecht voor het milieu.”
Rob van Holstein, initiatiefnemer Poen Door Doen
Schattingen wijzen op meer dan 100 miljoen euro per jaar aan niet-ingeleverd statiegeld. Dat is geen verwaarloosbaar bedrag — dat is een structureel gat in een systeem dat ontworpen is om circulair te zijn.
De oplossing: handmatig, menselijk en landelijk
Poen Door Doen lost dit op met een eenvoudig maar krachtig principe: waar de machine stopt, beginnen mensen. In elk van de 12 provincies wordt een innamepunt opgezet waar vrijwilligers beschadigde statiegeldverpakkingen handmatig controleren, tellen en sorteren. Vervolgens worden deze verpakkingen — conform de richtlijnen van Statiegeld Nederland — aangeboden aan de recyclingketen.
De aanpak kent drie pijlers:
- Infrastructuur: Een netwerk van 12 provinciale innamepunten, gefaseerd uitgerold, in samenwerking met gemeenten, bedrijven en zwerfafvalclubs.
- Mensen: Vrijwilligers als ruggengraat van het systeem. Zij krijgen erkenning, een duidelijke rol en — cruciaal — een eerlijke beloning. Het ingezamelde statiegeld is voor henzelf, hun sportclub of een lokaal goed doel.
- Beleid: Naast de praktische uitrol richt het initiatief zich op bewustwording en structurele samenwerking met Statiegeld Nederland, gemeenten en de landelijke politiek als wetgever.
De kracht van het initiatief: bewezen in de praktijk
Poen Door Doen is geen idee op papier. Stichting Cleanupteam Nederland heeft met het eerder gestarte project „Gewoon Doen!” in de gemeente Westland al ruime en succesvolle ervaring opgedaan met het innemen en verwerken van grote hoeveelheden drankverpakkingen. Die pilot heeft aangetoond dat de handmatige aanpak werkt: het recyclingpercentage stijgt, vrijwilligers zijn gemotiveerd en gemeenten zijn enthousiast.
Nu is het moment om van een lokaal succes een landelijke beweging te maken.
Wat uw steun mogelijk maakt
Met financiering vanuit fondsen, overheden en maatschappelijke partners kan Stichting Cleanupteam Nederland het volgende realiseren:
- Opzet en inrichting van 12 provinciale innamepunten
- Training en begeleiding van vrijwilligers in alle provincies
- Communicatie- en wervingscampagne voor deelnemende clubs en individuen
- Lobbyen bij Statiegeld Nederland en de politiek voor structurele aanpassing van de innameregels
- Monitoring, rapportage en doorontwikkeling van het netwerk
Het einddoel: een landelijk dekkend netwerk dat jaarlijks miljoenen beschadigde verpakkingen terugbrengt in de circulaire keten, bijdraagt aan hogere recyclingpercentages en de openbare ruimte aantoonbaar schoner maakt.
Maatschappelijke impact
De impact van Poen Door Doen reikt verder dan recyclingcijfers alleen. Het initiatief raakt aan drie urgente maatschappelijke vraagstukken tegelijk:
- Milieu: Minder zwerfafval in de openbare ruimte en hogere recyclingpercentages voor drankverpakkingen.
- Sociale cohesie: Vrijwilligers worden erkend, beloond en verbonden. Clubs en goede doelen profiteren direct.
- Systeemverbetering: Het initiatief legt structurele tekortkomingen van het statiegeldsysteem bloot en draagt bij aan politieke en maatschappelijke druk voor verbetering.
Sluit u aan bij Poen Door Doen
Er ligt elk jaar ruim 100 miljoen euro voor het oprapen. Letterlijk, op straat. Stichting Cleanupteam Nederland heeft het systeem, de mensen en de ervaring om dit te veranderen. Wat nu nodig is, is de ruimte en de middelen om dit initiatief van een veelbelovende pilot naar een landelijke standaard te brengen.
Uw steun maakt het verschil — voor het milieu, voor vrijwilligers, en voor een statiegeldsysteem dat eindelijk werkt zoals het bedoeld is.
Meer informatie en contact: www.cleanupteam.org
Poen Door Doen – fondsenwerving
Initiatiefnemer: Rob van Holstein, Stichting Cleanupteam Nederland
